ಪ್ರಕೃತಿಮಡಿಲು: ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿ 25ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳದಿಂಗಳ ತಂಪಿನಲ್ಲೂ ಉಸಿರಾಟ ಕಷ್ಟ

ಸೂರ್ಯನ ತಾಪದಡಿ, ವಾಹನಗಳ ಹೊಗೆಯ ನಡುವೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಉಸಿರಾಟ ಕಷ್ಟಕರ ನಿಜ. ಆದರೆ, ಚಂದ್ರನ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಬೆಳದಿಂಗಳಿನ ತಂಪಿನಲ್ಲೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಪೊರೆಯನ್ನೇ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುವ ‘ವಿಷಕಾರಕ ರಾತ್ರಿಗಳು’ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಗರಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿವೆ. ಹೃದಯಾಘಾತ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುನಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಜನರು ಉತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ– ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯ. ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ 25 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಹಗಲಿನ ಸಮಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯ ಇದೀಗ, ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಕಾರಿ ಓಝೋನ್‌, ಈಗ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 20 ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಿತಿ ಮೀರುತ್ತಿದೆ. ರಾತ್ರಿಯ ಕಡಿಮೆ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ NOx ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ನಡೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಘಟನೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸಿಲಿಕಾನ್‌ ಸಿಟಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ತಿಂಗಳಿನ 14 ರಾತ್ರಿಗಳು ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿಷಕಾರಕ ರಾತ್ರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ CSE (Centre for Science and Environment) ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ವಿಷ ದೇಹ ಆವರಿಸದಿರಲಿಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಗಂಭೀರಮಟ್ಟ ಮೀರುತ್ತಿದೆ ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯ!ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪೆನಿನ್ಸುಲರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಆವರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಬೈ ಅತ್ಯಧಿಕ ಓಝೋನ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಓಝೋನ್‌ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು (exposure) ಹೊಂದಿದೆ. ಚೆನ್ನೈ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಓಝೋನ್‌ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ (CSE) ಹೊಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.CSE ನಡೆಸಿದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ (2021-2026) ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್‌ (O3) ಮಾಲಿನ್ಯ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತವಾದ ಏರಿಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುವ ನಗರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ತೀವ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಶಾಖ, ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಓಝೋನ್‌ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅನಿಲಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಅದೃಶ್ಯ ದ್ವಿತೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವು ದೇಶದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್‌ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ, ಚಳಿಗಾಲದ ಕಣಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾಗಿ, ಓಝೋನ್‌ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು ಓಝೋನ್‌ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು CSE ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧಕಿ ಅನುಮಿತಾ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕಣಗಳ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, NCAP 2.0 ಬಹು-ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುವ NOx ಮತ್ತು VOCಗಳಂತಹ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟಿನು ಸ್ವಚ್ಛ ದಹನ, ಶೂನ್ಯ-ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏರ್‌ಶೆಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಲಹೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಟ್ಟಡವೂ ಕಾರಣಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಶ್ರೀಗಂಧ ಪಸರಿಸಲು ‘ಪವರ್‌’ ಬೇಕೇಬೇಕು...!‘ಆರು ವರ್ಷಗಳ ದತ್ತಾಂಶವು, ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿರುವ ದಿನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಓಝೋನ್‌ ಉಳಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು CSE ಯ ಅರ್ಬನ್ ಲ್ಯಾಬ್‌ನ ಉಪ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಸಹ-ಲೇಖಕಿ ಶರಣ್ಜಿತ್ ಕೌರ್ ಮಾತು.2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 1ರಿಂದ ಮೇ 10ರವರೆಗೆ, ಭಾರತದ 25 ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, 15 ನಗರಗಳು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಮಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡವಾದ (NAAQS) 100 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಡೀಗಢವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಓಝೋನ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಜೈಪುರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಓಝೋನ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು  (71 ದಿನ) ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ (NCR) ಅತ್ಯಂತ ನಿರಂತರವಾದ ಬೇಸಿಗೆ ಓಝೋನ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು (62 ದಿನ) ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ (60 ದಿನ), ಬೆಂಗಳೂರು (55 ದಿನ), ಪಾಟ್ನಾ (24 ದಿನ) ಮತ್ತು ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರ (21 ದಿನ) ಇವೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಓಝೋನ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಚಂಡೀಗಢವು 173 μg/m3 ನಷ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹ ಸರಾಸರಿ ಬೇಸಿಗೆ ಓಝೋನ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಪುರ (120), ಅಹಮದಾಬಾದ್ (115) ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ (109) ಇವೆ. ಮುಂಬೈ ಬಹುತೇಕ ವರ್ಷವಿಡೀ ಓಝೋನ್‌‌ನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಜನವರಿಯಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್-ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇದು ಓಝೋನ್‌ ಇನ್ನು ಕೇವಲ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೈ ಎಲ್ಲಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಓಝೋನ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌‌ನ ಹರಡುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಓಝೋನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋಸರ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಕೆರೆಗಳ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ‘ಹಸಿರು ಸುರಂಗ’PV Web Exclusive-ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು| ಜಲಪಾತಗಳ ನೀರು ಕುಡಿಯದಿರಿ... ಅದು ಅಶುದ್ಧ!ಓಝೋನ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಜೀವಕೋಶದ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಉಸಿರಾಟದ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಂಕಿಯಲ್ ಹೈಪರ್-ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿವ್ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೂಳು ಹಾಗೂ ಪರಾಗದಂತಹ ಅಲರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ರೋಗಿಗಳ ದೇಹವು ತೋರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಸಾವುಗಳು, ಹೃದಯಾಘಾತ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ಸಿಒಪಿಡಿ (COPD) ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಈ ಪರಿಸರ ಪ್ರಚೋದಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ನೈಜ-ಸಮಯದ ಆರೋಗ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಓಝೋನ್‌ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಬಹು-ನಗರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೆಲ್ಲದರ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆಯಾಗಬೇಕೆಂದೂ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಶಾಖ ಮತ್ತು ವಾಯು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಓಝೋನ್‌ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು. CSE ಅಧ್ಯಯನವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಕಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಓಝೋನ್‌ ರಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಾಹನಗಳು, ಉದ್ಯಮಗಳು, ಮನೆಯ ಇಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ದಹನದಿಂದ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಚ್ಛ ಗಾಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು-ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.ದಹನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಸೌರ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆತು ಓಝೋನ್‌ ರೂಪಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಅನಿಲಗಳನ್ನು (NOx, VOC, CO ಇತ್ಯಾದಿ) ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಓಝೋನ್‌ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು VOCಗಳು ಮತ್ತು NOx ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. NCAP 2.0 ಬಹು-ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಸ ನೀತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, NCAP 2.0 ತುರ್ತಾಗಿ ಓಝೋನ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಹು-ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ NCAP ಕೇವಲ ಒರಟಾದ ಧೂಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಓಝೋನ್‌-ಕೇಂದ್ರಿತ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಯುಮಂಡಲದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಶಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಪುರಸಭೆಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಸಾರಿಗೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ PM2.5, NOx ಮತ್ತು VOC ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗೆ ನೀತಿಯು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೂ ಸಿಎಸ್‌ಇ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ.ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟ್  ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ 25 ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ. ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ತೀವ್ರತೆ, ಎಕ್ಸೀಡನ್ಸ್ (ಮಾನದಂಡ ಮೀರಿದ) ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ನಗರಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆ ನಗರಗಳೆಂದರೆ,1. ಚಂಡೀಗಢ: ಬೇಸಿಗೆಯ ಓಝೋನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ. ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ.2. ಜೈಪುರ: ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಓಝೋನ್ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ.3. ಅಹಮದಾಬಾದ್: ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಸಿಗೆಯ ಓಝೋನ್ ಸಾಂದ್ರತೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.4. ದೆಹಲಿ: ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಎಪಿ-ಸೆಂಟರ್ (ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು). ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾನದಂಡ ಮೀರುತ್ತಿದೆ.5. ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಪಟ್ಟಣಗಳು: ದೆಹಲಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳು (ನೋಯ್ಡಾ, ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾ, ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್) ನಿರಂತರ ಓಝೋನ್ ಪ್ಲೂಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.6. ಭೋಪಾಲ್: ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯ (ದಿನಕ್ಕೆ 17 ಗಂಟೆ). ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಳಿಯುವ ನಗರ.7. ಬೆಂಗಳೂರು: ವ್ಯಾಪಕ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯ (15.9 ಗಂಟೆ).8. ಮುಂಬೈ: ವರ್ಷವಿಡೀ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯ. ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯೂ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.9. ಚೆನ್ನೈ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಎಪಿಸೋಡಿಕ್ ಅಥವಾ ದಿಢೀರ್ ಓಝೋನ್ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ನಗರ.10. ಲಕ್ನೋ: ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್, ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 16 ಗಂಟೆ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.11. ಪಟ್ನಾ: 24 ದಿನ ಮಾನದಂಡ ಮೀರಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.12. ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರ: 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮಾನದಂಡ ಮೀರಿದ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಭಾವ.13. ಗುರುಗ್ರಾಮ್: ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಓಝೋನ್ ಪ್ಲೂಮ್‌ಗಳ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿದೆ.14. ಫರಿದಾಬಾದ್: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಓಝೋನ್ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಅನಿಲಗಳ (NOx/VOC) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ.15. ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್: ವಸುಂಧರಾದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಓಝೋನ್ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಿವೆ.16. ನೋಯ್ಡಾ: ಸೆಕ್ಟರ್ 125 ಮತ್ತು ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಪಾರ್ಕ್ ಓಝೋನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.17. ಪೂಸಾ (ದೆಹಲಿ): ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.18. ಗ್ರೇಟರ್ ನೋಯ್ಡಾ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಓಝೋನ್ ಹರಡುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು.19. ಹೈದರಾಬಾದ್: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಓಝೋನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ20. ಪುಣೆ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಓಝೋನ್ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ.21. ಕಲ್ಕತ್ತಾ: ಹೆಚ್ಚಿನ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಓಝೋನ್ ಉಲ್ಬಣ.22. ನಾಗ್ಪುರ: ಬಿಸಿಲ ಧಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಓಝೋನ್ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.23. ಇಂದೋರ್: ನಗರದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಓಝೋನ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.24. ಚಂಡೀಗಢ (ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ): ನಗರದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ.25. ಅಮೃತಸರ/ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ಕೃಷಿ ಸುಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನಿಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಓಝೋನ್ ಸಮಸ್ಯೆ.ಗಾಜಿಯಾಬಾದ್‌ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಗರ: ರಾಜ್ಯದ 6 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ವಾಯುಕೋವಿಡ್ ಬಳಿಕ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ವೈದ್ಯರ ಎಚ್ಚರಿಕೆದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಉತ್ತರ ಭಾರತ (ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್, ಚಂಡೀಗಢ, ಜೈಪುರ): ಇಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ. ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ವರ್ಷದ ಬಹುಭಾಗ 'ವಿಷಕಾರಿ ಹೊದಿಕೆ'ಯಂತೆ ನಗರಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ (ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಮುಂಬೈ): ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇಲ್ಲಿ 'ನೈಟ್-ಟೈಮ್ ಓಝೋನ್' (ರಾತ್ರಿಯ ಓಝೋನ್) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ (ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ): ಓಝೋನ್ ಹರಡುವಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಇಡೀ ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಓಝೋನ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು (Spikes) ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಆತಂಕ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.ಪೂರ್ವ ಭಾರತ (ಪಾಟ್ನಾ, ಮುಜಾಫರ್‌ಪುರ): ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಯೋಮಾಸ್ ಬರ್ನಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಓಝೋನ್ ಮಟ್ಟವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದೆ.ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯಓಝೋನ್ (O₃) ಎಂಬುದು ಮೂರು ಆಮ್ಲಜನಕ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ಅನಿಲ. ಓಝೋನ್ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ವಾತಾವರಣದ ಯಾವ ಪದರದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮಂಡಲದ ಓಝೋನ್ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಮೇಲಿರುವ ಓಝೋನ್ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಕೆಳಗಿರುವ ಓಝೋನ್ ಕೆಟ್ಟದು’.ಓಝೋನ್ ಎಂದರೇನು?ಓಝೋನ್ (O₃) ಒಂದು ಬಣ್ಣರಹಿತ ಅಥವಾ ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಆಮ್ಲಜನಕ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅನಿಲವಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಮತಾಪ ಮಂಡಲದ ಓಝೋನ್: ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ರಿಂದ 35 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಓಝೋನ್ ಪದರವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ನೇರಳಾತೀತ (UV-B ಮತ್ತು UV-C) ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಚರ್ಮದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ’ಉತ್ತಮ ಓಝೋನ್‘ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್ : ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಮೀಪ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಓಝೋನ್ ಮಾನವರ ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದನ್ನು 'ಕೆಟ್ಟ ಓಝೋನ್ ಅಥವಾ ದ್ವಿತೀಯ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್ ನೇರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು: ವಾಹನಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳು (NOₓ), ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅನಿಲಗಳು, ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಕೆ, ಬಣ್ಣಗಳು, ದ್ರಾವಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅಸ್ಥಿರ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು (VOCs), ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಈ ಅನಿಲಗಳು ಪರಸ್ಪರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾಗಿ ಓಝೋನ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಸರಳ ಸಮೀಕರಣ: NOₓ + VOCs + ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು → O₃ (ಓಝೋನ್). ಹೀಗಾಗಿ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.ಓಝೋನ್ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು: ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಕಸ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದು, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅನಿಲಗಳುಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್ ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ, ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಎದೆ ಬಿಗಿಯಾಗುವುದು, ಕೆಮ್ಮು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಾನಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಒಳಪದರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ,ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಸಿತ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಆಸ್ತಮಾ,ಆಸ್ತಮಾ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗುವ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ವೃದ್ಧರಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉರಿ, ಗಂಟಲು ನೋವು, ತಲೆನೋವು, ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಗ್ಗುವುದು.ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಓಝೋನ್ ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ (Photosynthesis) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ಸೋಯಾಬೀನ್, ಹತ್ತಿ, ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಕಾಡುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.