ಆತ್ಮಬಲದ ಅಸ್ತ್ರ 'ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ': ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಪ್ರಮುಖ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳು
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸರಳವಲ್ಲ, ಅದು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವವರ ಮೌನ ಮುರಿಯುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುವ ನಾಯಕರ 'ಹಸಿವು' ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದೆ.ದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಉಪವಾಸ’ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದೊ

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸರಳವಲ್ಲ, ಅದು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವವರ ಮೌನ ಮುರಿಯುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡುವ ನಾಯಕರ 'ಹಸಿವು' ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದೆ.ದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಉಪವಾಸ’ ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ ಉಪವಾಸ ಕೂತು ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.@font-face{font-family:'PrajavaniTextRegular';src:url('https://fea.assettype.com/tpml/assets/PrajavaniTextRegular.woff2') format('woff2');font-weight:400;font-style:normal;font-display:swap;}@font-face{font-family:'PvHeadlineSemibold3';src:url('https://fea.assettype.com/tpml/assets/PvHeadlineSemibold3.woff2') format('woff2');font-weight:600;font-style:normal;font-display:swap;} .dh-inline-infographic{max-width:900px;margin:0 auto;background-color:#ffffff;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1);overflow:hidden;font-family:'PrajavaniTextRegular',serif;text-align:left;position:relative} .dh-inline-infographic .embed-header{background-color:#B82831;color:#ffffff;padding:18px;text-align:center} .dh-inline-infographic .embed-header h2{margin:0;font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;font-size:20.02px;line-height:1.3} .dh-inline-infographic .main-concept{padding:14px 18px;border-left:4px solid #FFC314;margin:12px 18px 4px;background-color:#FFF4DB;font-size:18.2px} .dh-inline-infographic .main-concept-title{font-weight:bold;margin-bottom:4px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0.04em;font-size:15.600000000000001px;color:#A32530} .dh-inline-infographic .main-concept-text{font-size:18.2px;line-height:1.5} .dh-inline-infographic .section-label{padding:4px 18px 0;font-size:15.600000000000001px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0.06em;color:#666} .dh-inline-infographic .section-label.stats-section{padding:0 18px 0;margin-top:-10px} .dh-inline-infographic .stats-grid{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;padding:4px 18px 4px;background-color:#ffffff;margin-bottom:0} .dh-inline-infographic .stat-card{flex:1 1 calc(20% - 6px);min-width:120px;background:linear-gradient(135deg,#FFC314 0%,#B82831 100%);color:#ffffff;border-radius:6px;padding:8px 8px;text-align:center;box-shadow:0 2px 6px rgba(255,195,20,0.25);transition:transform 0.2s ease,box-shadow 0.2s ease} .dh-inline-infographic .stat-value{font-size:26px;font-weight:700;font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;margin-bottom:2px;line-height:1.1} .dh-inline-infographic .stat-label{font-size:11.700000000000001px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0.04em;opacity:0.95;line-height:1.2} .dh-inline-infographic .stat-card:hover{transform:translateY(-2px);box-shadow:0 4px 10px rgba(255,195,20,0.35)} .dh-inline-infographic .inf-disclaimer{padding:0 18px 0;text-align:center;font-size:11px;color:#999;font-style:italic} .dh-inline-infographic .inf-collapsible{border:2px solid #B82831;border-radius:8px;margin:0;padding:0;display:block;overflow:hidden;background-color:#ffffff} .dh-inline-infographic .inf-collapsible:not([open]){border-color:transparent;background:linear-gradient(#ffffff,#ffffff) padding-box,linear-gradient(90deg,#B82831,#FFC314,#B82831,#FFC314,#B82831) border-box;background-size:100% 100%,300% 300%;animation:inf-border-move 6s linear infinite} .dh-inline-infographic .inf-collapsible[open]{border-color:#B82831;background:#ffffff;animation:none} .dh-inline-infographic .inf-summary{list-style:none;cursor:pointer;display:block;margin:0;padding:0;width:100%} .dh-inline-infographic .inf-summary::-webkit-details-marker{display:none} .dh-inline-infographic .inf-summary::marker{content:""} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{display:flex;align-items:stretch;justify-content:flex-start;gap:0;padding:0;background:linear-gradient(135deg,#FFF4DB 0%,#FFF8E1 100%);border-bottom:1px solid rgba(0,0,0,0.06)} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;font-size:20.02px;color:#8B1F29;letter-spacing:0.03em;text-transform:uppercase;margin:0 0 4px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{font-family:'PrajavaniTextRegular',serif;font-size:14.559999999999999px;color:#4b4b4b} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-text{min-width:0;flex:1 1 auto;padding:14px 18px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title,.dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{overflow-wrap:anywhere} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{flex:0 0 58px;min-width:58px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;background-color:#FFF4DB;border-left:1px solid #FFC314} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-btn{background-color:transparent;color:#8B1F29;padding:0;border-radius:0;font-size:16px;line-height:1;letter-spacing:0.02em;flex:1 1 auto;text-align:center;min-width:0;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;transition:background-color 0.2s ease,transform 0.2s ease} .dh-inline-infographic .inf-less{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-more{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-less{display:inline} .dh-inline-infographic .inf-body{padding-bottom:4px} .dh-inline-infographic .inf-summary:focus-visible{outline:3px solid #FFC314;outline-offset:-3px} .dh-inline-infographic .inf-arrow{width:14px;height:14px;display:block;stroke:currentColor;stroke-width:2.2;fill:none;stroke-linecap:round;stroke-linejoin:round;transform-origin:50% 50%;transition:transform 0.3s ease,filter 0.3s ease,stroke-width 0.3s ease,width 0.3s ease,height 0.3s ease} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#FFEEB3 0%,#FFF4DB 100%)} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-toggle-shell{background-color:#FFE9A0} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-arrow{transform:translateY(2px)} .dh-inline-infographic .inf-header-toggle{display:none} .dh-inline-infographic .inf-summary .embed-header{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-collapsed-card{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 58px;align-items:stretch;margin:0;padding:0} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary .embed-header{display:block;grid-column:1;grid-row:1;padding-right:18px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{display:inline-flex;grid-column:2;grid-row:1;position:static;z-index:5;align-self:stretch;width:58px;height:auto;min-height:100%;align-items:center;justify-content:center;border-radius:0;background-color:#B82831;border-left:2px solid #FFC314;color:#ffffff;box-shadow:inset 0 0 0 1px rgba(255,255,255,0.1);transition:all 0.3s ease} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle:hover{background-color:#B82831;border-left-color:#FFC314;box-shadow:inset 0 0 0 1px rgba(255,255,255,0.2)} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle .inf-arrow{transform:rotate(180deg);width:16px;height:16px;stroke-width:2.5;filter:drop-shadow(0 1px 2px rgba(0,0,0,0.15))} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle:hover .inf-arrow{transform:rotate(180deg) translateY(2px)} .dh-inline-infographic .key-points-grid{display:flex;flex-wrap:wrap;padding:8px 18px 6px;gap:12px;background-color:#ffffff;margin:0 0 18px}.dh-inline-infographic .key-point-card{flex:1 1 calc(33.333% - 16px);min-width:220px;background-color:#FFF8E1;border-radius:8px;padding:12px;font-size:18.2px;line-height:1.4;box-shadow:0 1px 4px rgba(0,0,0,0.06);transition:transform 0.2s ease,box-shadow 0.2s ease}.dh-inline-infographic .key-point-title{font-weight:600;margin-bottom:4px;color:#8B1F29;font-size:18.2px}.dh-inline-infographic .key-point-body{font-size:16.900000000000002px;line-height:1.5}.dh-inline-infographic .key-point-card:hover{transform:translateY(-2px);box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.12)} @keyframes inf-border-move{0%{background-position:0 0,0% 50%}100%{background-position:0 0,100% 50%}} @media (prefers-color-scheme: dark){ .dh-inline-infographic{background-color:#1a1a1a;box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,0.5);color:#e0e0e0} .dh-inline-infographic .embed-header{background-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .main-concept{background-color:#2a2418;border-left-color:#FFC314} .dh-inline-infographic .main-concept-title{color:#FF5055} .dh-inline-infographic .main-concept-text{color:#e0e0e0} .dh-inline-infographic .section-label{color:#aaa} .dh-inline-infographic .stats-grid{background-color:#1a1a1a} .dh-inline-infographic .stat-card{background:linear-gradient(135deg,#B8911A 0%,#8B1F29 100%);box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.4)} .dh-inline-infographic .inf-disclaimer{color:#777} .dh-inline-infographic .inf-collapsible{background-color:#1a1a1a;border-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-collapsible[open]{background:#1a1a1a;border-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#2a2418 0%,#22201a 100%);border-bottom-color:rgba(255,255,255,0.08)} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{color:#FF5055} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{color:#bbb} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{background-color:#2a2418;border-left-color:#8B6914} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-btn{color:#FFC314} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{background-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#3a2f1f 0%,#2a2418 100%)} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-toggle-shell{background-color:#3a2f1f} .dh-inline-infographic .key-points-grid{background-color:#1a1a1a}.dh-inline-infographic .key-point-card{background-color:#2d2d2d;box-shadow:0 1px 4px rgba(0,0,0,0.3);border:1px solid rgba(255,255,255,0.06)}.dh-inline-infographic .key-point-title{color:#FF5055}.dh-inline-infographic .key-point-body{color:#e0e0e0}.dh-inline-infographic .key-point-card:hover{background-color:#383838;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.4)} } @media (max-width:700px){ .dh-inline-infographic .main-concept{margin-left:12px;margin-right:12px;padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .section-label,.dh-inline-infographic .section-label.stats-section,.dh-inline-infographic .stats-grid,.dh-inline-infographic .inf-disclaimer{padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .stat-card{flex:1 1 calc(33.333% - 6px);min-width:100px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{gap:0;padding:0} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-text{padding:12px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{font-size:17.94px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{font-size:13.520000000000001px} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{flex-basis:50px;min-width:50px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary{grid-template-columns:minmax(0,1fr) 50px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary .embed-header{padding-right:12px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{width:50px} .dh-inline-infographic .key-points-grid{padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .key-point-card{flex:1 1 100%} }ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ – ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಗೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶಆತ್ಮಬಲದ ಅಸ್ತ್ರ 'ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ': ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಪ್ರಮುಖ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳುಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೌನ ಮುರಿಯಲು 'ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ'ವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು• ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಜನಕ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.• ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ರಚನೆಯ ಹೋರಾಟಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಅವರು ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಕರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ 56 ದಿನಗಳ ಉಪವಾಸ ಕೈಗೊಂಡು ಅಸುನೀಗಿದರು, ಇದು ಭಾಷಾವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.• ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಏಕಾಂಗಿ ಹೋರಾಟಇರೋಮ್ ಚಾನು ಶರ್ಮಿಳಾ ಅವರು ಮಣಿಪುರದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆ ರದ್ದತಿಗಾಗಿ 16 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ನಡೆಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು.• ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಜನ್ ಲೋಕಪಾಲ್ಅಣ್ಣಾ ಹಜಾರೆ ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ದೇಶದ ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜನ್ ಲೋಕಪಾಲ್ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.• ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆತ್ಮಬಲದ ಹೋರಾಟಜಿ.ಡಿ. ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಸೊನಮ್ ವಾಂಗ್ಚೂಕ್ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕರು ನದಿಗಳ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಿಮಾಲಯದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ದೇಶದ ಹಿತವನ್ನೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಪ್ರಮುಖ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು17ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ56ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಅವರ ಉಪವಾಸದ ಅವಧಿ16ಇರೋಮ್ ಚಾನು ಶರ್ಮಿಳಾ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿ111ಜಿ.ಡಿ. ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರ ದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸದ ದಿನಗಳುಎಐ ಬಳಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಿವಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಜನಕ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಹಾಗೂ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 17 ಬಾರಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಆತ್ಮಬಲದ ಹೋರಾಟ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿ, ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ...ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು...ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು...ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಪೊಟ್ಟಿ ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು. ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ತೆಲುಗು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ' ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪವಾಸ ಕುಳಿತು ಅಮರವಾದರು.56 ದಿನಗಳ ಮಹಾ ಉಪವಾಸ: 1952ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19ರಂದು ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಮದ್ರಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ದಿನಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಟ್ಟು ಸಡಿಲಿಸಲಿಲ್ಲ.ಸತತ 56 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ಉಪವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಶ್ರೀರಾಮುಲು 1952ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 15 ರಂದು ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಇವರ ನಿಧನದ ಸುದ್ದಿ ಇಡೀ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಆಕ್ರೋಶ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೈಮೀರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಂಧ್ರ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿತು.ಇವರ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ಫಲವಾಗಿ 1956ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ 'ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡನೆ ಕಾಯ್ದೆ' ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅಂದು ಶ್ರೀರಾಮುಲು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗವೇ ಕಾರಣ.ಇರೋಮ್ ಚಾನು ಶರ್ಮಿಳಾಇರೋಮ್ ಚಾನು ಶರ್ಮಿಳಾ...ಜಾಗತಿಕ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರದ ಇರೋಮ್ ಚಾನು ಶರ್ಮಿಳಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಸಿವನ್ನೇ ಗೆದ್ದ ಉಕ್ಕಿನ ಮಹಿಳೆ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಮಣಿಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಅವರು ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು.ಮಣಿಪುರದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ 10 ಮಂದಿ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಅರೆಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಇರೋಮ್ ಶರ್ಮಿಳಾ ತೀವ್ರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 28 ವರ್ಷ. ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ವಿಶೇಷ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸುವವರೆಗೂ ನಾನು ಅನ್ನ-ನೀರು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಪಥ ಮಾಡಿ 2000ನೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ 2ರಂದು ಉಪವಾಸ ಕೂತರು.ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ‘ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಯತ್ನ’ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನೇ ಜೈಲನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಇವರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಮೂಗಿಗೆ ನಳಿಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕವೇ ದ್ರವರೂಪದ ಆಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸತತ 16 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್