ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಂಗ್ಚೂಕ್‌ರಷ್ಟು ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಸಾನಂದರು

‘ಗಂಗೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಲ್ಲ, ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರೆಲ್ಲವೂ ಗಂಗೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಂಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ’ ಎಂದಿದ್ದರು ಅವರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವವನ್ನೇ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು; ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜೀವತೆತ್ತರು ಕೂಡ. ಅವರು ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸರಿಸುಮಾರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತಿದೆ. ಇವತ್ತಿಗೂ ಆ ಜೀವದ ಆಶಯ ಈಡೇರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಈಗಲೂ ಮನಸು ಮಾಡಲೇ ಇಲ್ಲ.@font-face{font-family:'PrajavaniTextRegular';src:url('https://fea.assettype.com/tpml/assets/PrajavaniTextRegular.woff2') format('woff2');font-weight:400;font-style:normal;font-display:swap;}@font-face{font-family:'PvHeadlineSemibold3';src:url('https://fea.assettype.com/tpml/assets/PvHeadlineSemibold3.woff2') format('woff2');font-weight:600;font-style:normal;font-display:swap;} .dh-inline-infographic{max-width:900px;margin:0 auto;background-color:#ffffff;border-radius:8px;box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1);overflow:hidden;font-family:'PrajavaniTextRegular',serif;text-align:left;position:relative} .dh-inline-infographic .embed-header{background-color:#B82831;color:#ffffff;padding:18px;text-align:center} .dh-inline-infographic .embed-header h2{margin:0;font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;font-size:20.02px;line-height:1.3} .dh-inline-infographic .main-concept{padding:14px 18px;border-left:4px solid #FFC314;margin:12px 18px 4px;background-color:#FFF4DB;font-size:18.2px} .dh-inline-infographic .main-concept-title{font-weight:bold;margin-bottom:4px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0;font-size:15.600000000000001px;color:#A32530} .dh-inline-infographic .main-concept-text{font-size:18.2px;line-height:1.5} .dh-inline-infographic .section-label{padding:4px 18px 0;font-size:15.600000000000001px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0;color:#666} .dh-inline-infographic .section-label.stats-section{padding:0 18px 0;margin-top:-10px} .dh-inline-infographic .stats-grid{display:flex;flex-wrap:wrap;gap:6px;padding:4px 18px 4px;background-color:#ffffff;margin-bottom:0} .dh-inline-infographic .stat-card{flex:1 1 calc(20% - 6px);min-width:120px;background:linear-gradient(90deg,#B82831 0%,#8B1F29 100%);color:#ffffff;border-radius:6px;padding:8px 8px;text-align:center;box-shadow:0 2px 6px rgba(184,40,49,0.22);transition:transform 0.2s ease,box-shadow 0.2s ease} .dh-inline-infographic .stat-value{font-size:26px;font-weight:700;font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;margin-bottom:2px;line-height:1.1} .dh-inline-infographic .stat-label{font-size:11.700000000000001px;text-transform:uppercase;letter-spacing:0;color:rgba(255,255,255,0.9);opacity:1;line-height:1.2} .dh-inline-infographic .stat-card:hover{transform:translateY(-1px);box-shadow:0 3px 8px rgba(184,40,49,0.26)} .dh-inline-infographic .inf-disclaimer{padding:0 18px 0;text-align:center;font-size:11px;color:#999;font-style:italic} .dh-inline-infographic .inf-collapsible{border:2px solid #B82831;border-radius:8px;margin:0;padding:0;display:block;overflow:hidden;background-color:#ffffff} .dh-inline-infographic .inf-collapsible:not([open]){border-color:transparent;background:linear-gradient(#ffffff,#ffffff) padding-box,linear-gradient(90deg,#B82831,#FFC314,#B82831,#FFC314,#B82831) border-box;background-size:100% 100%,300% 300%;animation:inf-border-move 6s linear infinite} .dh-inline-infographic .inf-collapsible[open]{border-color:#B82831;background:#ffffff;animation:none} .dh-inline-infographic .inf-summary{list-style:none;cursor:pointer;display:block;margin:0;padding:0;width:100%} .dh-inline-infographic .inf-summary::-webkit-details-marker{display:none} .dh-inline-infographic .inf-summary::marker{content:""} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{display:flex;align-items:stretch;justify-content:flex-start;gap:0;padding:0;background:linear-gradient(135deg,#FFF4DB 0%,#FFF8E1 100%);border-bottom:1px solid rgba(0,0,0,0.06)} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;font-size:20.02px;color:#8B1F29;letter-spacing:0;text-transform:uppercase;margin:0 0 4px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{font-family:'PrajavaniTextRegular',serif;font-size:14.559999999999999px;color:#4b4b4b} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-text{min-width:0;flex:1 1 auto;padding:14px 18px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title,.dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{overflow-wrap:anywhere} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{flex:0 0 58px;min-width:58px;display:flex;align-items:center;justify-content:center;background-color:#FFF4DB;border-left:1px solid rgba(255,195,20,0.25)} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-btn{background-color:transparent;color:#8B1F29;padding:0;border-radius:0;font-size:16px;line-height:1;letter-spacing:0.02em;flex:1 1 auto;text-align:center;min-width:0;display:inline-flex;align-items:center;justify-content:center;transition:background-color 0.2s ease,transform 0.2s ease} .dh-inline-infographic .inf-less{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-more{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-less{display:inline} .dh-inline-infographic .inf-body{padding-bottom:4px} .dh-inline-infographic .inf-summary:focus-visible{outline:3px solid #FFC314;outline-offset:-3px} .dh-inline-infographic .inf-arrow{width:14px;height:14px;display:block;stroke:currentColor;stroke-width:2.2;fill:none;stroke-linecap:round;stroke-linejoin:round;transform-origin:50% 50%;transition:transform 0.3s ease,filter 0.3s ease,stroke-width 0.3s ease,width 0.3s ease,height 0.3s ease} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#FFEEB3 0%,#FFF4DB 100%)} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-toggle-shell{background-color:#FFE9A0} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-arrow{transform:translateY(2px)} .dh-inline-infographic .inf-header-toggle{display:none} .dh-inline-infographic .inf-summary .embed-header{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-collapsed-card{display:none} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary{display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 58px;align-items:stretch;margin:0;padding:0} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary .embed-header{display:block;grid-column:1;grid-row:1;padding-right:18px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{display:inline-flex;grid-column:2;grid-row:1;position:static;z-index:5;align-self:stretch;width:58px;height:auto;min-height:100%;align-items:center;justify-content:center;border-radius:0;background-color:#B82831;border-left:2px solid rgba(255,195,20,0.25);color:#ffffff;box-shadow:inset 0 0 0 1px rgba(255,255,255,0.1);transition:all 0.3s ease} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle:hover{background-color:#B82831;border-left-color:rgba(255,195,20,0.35);box-shadow:inset 0 0 0 1px rgba(255,255,255,0.2)} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle .inf-arrow{transform:rotate(180deg);width:16px;height:16px;stroke-width:2.5;filter:drop-shadow(0 1px 2px rgba(0,0,0,0.15))} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle:hover .inf-arrow{transform:rotate(180deg) translateY(2px)} .dh-inline-infographic .faq-list{display:flex;flex-direction:column;padding:8px 18px 6px;gap:12px;background-color:#ffffff;margin:0 0 18px}.dh-inline-infographic .faq-item{border-radius:8px;background-color:#FFF8E1;box-shadow:0 1px 4px rgba(0,0,0,0.06);overflow:hidden;transition:transform 0.2s ease,box-shadow 0.2s ease,background-color 0.2s ease}.dh-inline-infographic .faq-item:hover{background-color:#FFEEB3;transform:translateY(-2px);box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.12)}.dh-inline-infographic .faq-row{list-style:none;display:grid;grid-template-columns:minmax(0,1fr) 24px;gap:10px;align-items:start;padding:12px 12px 8px;cursor:pointer}.dh-inline-infographic .faq-row::-webkit-details-marker{display:none}.dh-inline-infographic .faq-row::marker{content:""}.dh-inline-infographic .faq-copy{min-width:0}.dh-inline-infographic .faq-question{margin:0;font-family:'PvHeadlineSemibold3',serif;font-size:19.5px;line-height:1.32;color:#8B1F29;overflow-wrap:anywhere;word-break:break-word}.dh-inline-infographic .faq-toggle{display:flex;align-items:center;justify-content:center;align-self:start;color:#A32530;width:24px;height:24px}.dh-inline-infographic .faq-arrow{width:16px;height:16px;display:block;stroke:currentColor;stroke-width:2.2;fill:none;stroke-linecap:round;stroke-linejoin:round;transition:transform 0.25s ease}.dh-inline-infographic .faq-item[open] .faq-arrow{transform:rotate(180deg)}.dh-inline-infographic .faq-answer-shell{padding:0 12px 12px}.dh-inline-infographic .faq-answer{margin:0;font-size:16.900000000000002px;line-height:1.6;color:#23424a;overflow-wrap:anywhere;word-break:break-word} @keyframes inf-border-move{0%{background-position:0 0,0% 50%}100%{background-position:0 0,100% 50%}} @media (prefers-color-scheme: dark){ .dh-inline-infographic{background-color:#1a1a1a;box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,0.5);color:#e0e0e0} .dh-inline-infographic .embed-header{background-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .main-concept{background-color:#2a2418;border-left-color:#FFC314} .dh-inline-infographic .main-concept-title{color:#FF5055} .dh-inline-infographic .main-concept-text{color:#e0e0e0} .dh-inline-infographic .section-label{color:#aaa} .dh-inline-infographic .stats-grid{background-color:#1a1a1a} .dh-inline-infographic .stat-card{background:linear-gradient(90deg,#B8911A 0%,#8B1F29 100%);box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.4)} .dh-inline-infographic .inf-disclaimer{color:#777} .dh-inline-infographic .inf-collapsible{background-color:#1a1a1a;border-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-collapsible[open]{background:#1a1a1a;border-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#2a2418 0%,#22201a 100%);border-bottom-color:rgba(255,255,255,0.08)} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{color:#FF5055} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{color:#bbb} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{background-color:#2a2418;border-left-color:#8B6914} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-btn{color:#FFC314} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{background-color:#8B1F29} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-collapsed-card{background:linear-gradient(135deg,#3a2f1f 0%,#2a2418 100%)} .dh-inline-infographic .inf-summary:hover .inf-toggle-shell{background-color:#3a2f1f} .dh-inline-infographic .faq-list{background-color:#1a1a1a}.dh-inline-infographic .faq-item{background-color:#2d2d2d;box-shadow:0 1px 4px rgba(0,0,0,0.3);border:1px solid rgba(255,255,255,0.06)}.dh-inline-infographic .faq-question{color:#FF5055}.dh-inline-infographic .faq-toggle{color:#FF5055}.dh-inline-infographic .faq-answer{color:#e0e0e0}.dh-inline-infographic .faq-item:hover{background-color:#383838;box-shadow:0 2px 6px rgba(0,0,0,0.4)} } @media (max-width:700px){ .dh-inline-infographic .main-concept{margin-left:12px;margin-right:12px;padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .section-label,.dh-inline-infographic .section-label.stats-section,.dh-inline-infographic .stats-grid,.dh-inline-infographic .inf-disclaimer{padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .stat-card{flex:1 1 calc(33.333% - 6px);min-width:100px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-card{gap:0;padding:0} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-text{padding:12px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-title{font-size:17.94px} .dh-inline-infographic .inf-collapsed-subtitle{font-size:13.520000000000001px} .dh-inline-infographic .inf-toggle-shell{flex-basis:50px;min-width:50px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary{grid-template-columns:minmax(0,1fr) 50px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-summary .embed-header{padding-right:12px} .dh-inline-infographic details[open] .inf-header-toggle{width:50px} .dh-inline-infographic .faq-list{padding-left:12px;padding-right:12px} .dh-inline-infographic .main-concept{margin-left:10px;margin-right:10px;padding:12px 12px 12px 14px}.dh-inline-infographic .main-concept-title{font-size:14.3px}.dh-inline-infographic .main-concept-text{font-size:16.900000000000002px;line-height:1.55}.dh-inline-infographic .section-label{padding-top:8px;padding-bottom:4px}.dh-inline-infographic .faq-list{gap:10px;padding-left:10px;padding-right:10px}.dh-inline-infographic .faq-item{border-radius:10px}.dh-inline-infographic .faq-row{grid-template-columns:minmax(0,1fr) 22px;gap:8px;padding:11px 11px 6px}.dh-inline-infographic .faq-question{font-size:19.5px;line-height:1.28}.dh-inline-infographic .faq-toggle{width:22px;height:22px}.dh-inline-infographic .faq-arrow{width:14px;height:14px}.dh-inline-infographic .faq-answer-shell{padding:0 11px 11px}.dh-inline-infographic .faq-answer{font-size:16.25px;line-height:1.58}.dh-inline-infographic .stats-grid{padding-left:10px;padding-right:10px;gap:8px}.dh-inline-infographic .stat-card{flex:1 1 100%;min-width:0;padding:10px 10px}.dh-inline-infographic .stat-value{font-size:23.400000000000002px}.dh-inline-infographic .stat-label{font-size:11.700000000000001px} }ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಮಾಹಿತಿ – ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಗೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಾರಾಂಶಹೋರಾಟದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ವಾಂಗ್ಚೂಕ್‌ರಷ್ಟು ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಸಾನಂದರುಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಗಂಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರ ಆಶಯ ಇನ್ನೂ ಈಡೇರದಿರುವುದು ದೇಶದ ದುರಂತವಾಗಿದೆ.ಏನು? ಏಕೆ? ಹೇಗೆ?ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಅವರು ಯಾಕೆ ಹೋರಾಡಿದ್ದರು?ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರು (ಪ್ರೊ. ಜಿ.ಡಿ. ಅಗರ್ವಾಲ್) ಐಐಟಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ದೇವನದಿಯಾದ ಗಂಗೆಯ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಾಹತ ಹರಿವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ಗಂಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದಿತ್ತು?ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರು ಗಂಗೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸತತ 109 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಮರಣಾಂತ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು.ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್‌ಚುಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್‌ಚುಕ್ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಲಿಖಿತ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವುದೇ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ, ಅವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.ಸ್ವಾಮಿ ನಿಗಮಾನಂದ ಮತ್ತು ಸಾನಂದರ ಬಲಿದಾನದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?ಸ್ವಾಮಿ ನಿಗಮಾನಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ಸಾನಂದರಿಬ್ಬರೂ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪೂಜ್ಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಂಡು, ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಕ್ರಮ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಮಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು.ಗಂಗೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು ಏಕೆ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ?ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಘೋಷಣೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಗಂಗೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇಂತಹ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಂವೇದನೆ ತೋರದೆ ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ.(function(){var script=document.currentScript;var list=script&&script.previousElementSibling;if(!list||list.__faqAccordionBound)return;list.__faqAccordionBound=true;list.addEventListener("toggle",function(event){var item=event.target;if(!item||!item.classList||!item.classList.contains("faq-item")||!item.open)return;var items=list.querySelectorAl