ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ರಾಜ್ಯದ 17 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ 15ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರಣ್ಯ

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಂಕುಶ ಇಲ್ಲ, ನಗರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರು. ಆದರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕರ್ನಾಟಕದ 17 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ 15ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯ ಐದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ ಇರಬೇಕಾದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಣ್ಯ ಇದೆ.  ಇನ್ನುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಅದರ ಒತ್ತುವರಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟುಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ನದಿ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ ಒಣ ವರ್ಷಗಳುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ನೀತಿ–1988ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯಡಿ ತರುವ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶೇ 33ರ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಯ ಶೇ 21.21ರ ಅಂಕಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ,  ಶೇ 11.79 ಅಂಶಗಳ ಅಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ 33ರಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಸುಮಾರು 63,291 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 22,613 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಕೆರೆಗಳ ನಗರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಲಮೂಲವೂ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ!ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 10 ಸಾವಿರ ಜಲಮೂಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ 2025–26ನೇ ಸಾಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ನೀತಿಯ ಆಶಯದ ಗುರಿಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಷ್ಟು ದೂರವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು 1,91,791 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಲೆಕ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ 40,678.23 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾತ್ರ. ಅಂದರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಶೇ  21.21ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅರಣ್ಯವಿದೆ.ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆವರದಿಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಅಧ್ಯಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಒಟ್ಟು 1,068 ಯೋಜನೆಗಳಡಿ 32,774.82 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ತಿರುವು ಅನುಮೋದನೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ 156 ಯೋಜನೆಗಳಡಿ 10,709.90 ಹೆಕ್ಟೇರ್, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 30 ಯೋಜನೆಗಳಡಿ 5,384.51 ಹೆಕ್ಟೇರ್, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 72 ಯೋಜನೆಗಳಡಿ 2,277.20 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 45 ಯೋಜನೆಗಳಡಿ 2,037.26 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅನುಮೋದನೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ 669.85 ಹೆಕ್ಟೇರ್, ರೈಲ್ವೆಗೆ 528.61 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ 1,429.07 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ತಿರುವು ಅನುಮೋದನೆ ವರದಿಯಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳು ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವು. ಇಷ್ಟೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಈಗಾಗಲೇ ನಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಮೋದನೆಗಳು 2025ರಲ್ಲೇ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದೂ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಇಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯೋಜನೆವಾರು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳ ಪಾಲನೆಯ ವಿವರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ರಸ್ತೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ಅನುಮೋದನೆಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಎಚ್ಚರ, ಭೂಮಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯಿಂದ 2ನೇ ಸ್ಥಾನಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲಭಾರತದ ಅರಣ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ India State of Forest Report 2023 ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ 39,254.27 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್; ಇದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇ 20.47ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ 40,678.23 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಈ ಅಂಕಿ ಕಡಿಮೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸದೆ ಎರಡೂ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಕಿ ಅರಣ್ಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, FSIಯ ಅಂಕಿ ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅರಣ್ಯ ಭೂಪ್ರದೇಶ, ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆ—ಈ ಮೂರರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿವರಿಸಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಗತಿ ಅಥವಾ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.ಅರಣ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು?ಅರಣ್ಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಒಂದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಗರ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಅರಣ್ಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚುಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೊರತೆಯ ಎಷ್ಟು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣ ಹೊಣೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳಷ್ಟರಿಂದ ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟ, ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾವಣೆ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು, ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆವಾರು ಪರಿಣಾಮಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದತ್ತಾಂಶ ಅಗತ್ಯ. ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸದೆ ಕೇವಲ ಸಸಿ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆ, ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟದ ಕ್ರಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯ ನಾಶವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಾಳಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವುದು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕವಚ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಕಾಡಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಆತಂಕಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಬೆಂಗಳೂರು ಈಗ ‘ಉಷ್ಣ ದ್ವೀಪ’; ಉದ್ಯಾನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ‘ಅಪ’ಖ್ಯಾತಿಅರಣ್ಯವೆಂದರೆ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 0.5 ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶ, ಶೇ. 10ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಗಳ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಅರಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ನಗರ ಬಳಕೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇದು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ; ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಶೇ. 33ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಯ ಗುರಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆಯ ಅಂಕಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು.ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ: ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಎಲ್ಲಿ?ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ 2,196 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ 151.01 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಾತ್ರ. ಅಂದರೆ ಶೇ 6.88ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ಅರಣ್ಯವೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಗರೀಕರಣ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ವಸತಿ ಬಡಾವಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಮರಗಳ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗಿರುವ ಮರಗಳು, ಕೆರೆಗಳ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳು, ಪೊದೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೇ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕು. ನೆಟ್ಟ ಸಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಧನೆಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಸಿಗಳು ಬದುಕುಳಿದಿವೆ, ಎಷ್ಟು ಮರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಗಂಭೀರಮಟ್ಟ ಮೀರುತ್ತಿದೆ ನದಿ ಮಾಲಿನ್ಯ!ಪ್ರಕೃತಿ ಮಡಿಲು: ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಟ್ಟಡವೂ ಕಾರಣಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 31ರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾನತೆ ಇರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ – ಶೇ 80.80ಶಿವಮೊಗ್ಗ – ಶೇ 67.11ಚಾಮರಾಜನಗರ – ಶೇ 65.04ಕೊಡಗು – ಶೇ 47.87ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು – ಶೇ 43.02ಉಡುಪಿ – ಶೇ 28.07ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ – ಶೇ 26.38ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು:ವಿಜಯಪುರ – ಶೇ 0.77ಕಲಬುರಗಿ – ಶೇ 3.10ರಾಯಚೂರು – ಶೇ 4.39ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ – ಶೇ 6.88ಮೈಸೂರು – ಶೇ 7.01ಗದಗ – ಶೇ 7.05ದಾವಣಗೆರೆ – ಶೇ 7.96ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ: ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ 14,798 ಹುದ್ದೆಗಳು ಮಂಜೂರಾಗಿದ್ದರೆ, ಭರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಹುದ್ದೆಗಳು 8,451 ಮಾತ್ರ. ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 6,347; ಅಂದರೆ ಮಂಜೂರಾದ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 42.89ರಷ್ಟು ಖಾಲಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಕ್ರಮ ಮರಕಡಿಯುವಿಕೆ ತಡೆ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅತಿಕ್ರಮಣ ತೆರವು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹುದ್ದೆಗಳು ಖಾಲಿಯಿರುವಾಗ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಆದರೆ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೊಂದರಿಂದಲೇ ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇದೇ ನೇರ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಬಿಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲೇಬೇಕು.ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಲೆಕ್ಕ ಎಲ್ಲಿದೆ?ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ ರಾಜ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ, ಭೂಮಿಯ ತಿರುವು ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜನರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗಬೇಕು: ಕಳೆದ ಐದು ಅಥವಾ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ? ಯಾವ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ? ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ತಿರುವಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಿವೆ? ಪರಿಹಾರಾತ್ಮಕ ಅರಣ್ಯೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಉಳಿದಿವೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ? ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡದೆ, ಒಟ್ಟು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಅಂಕಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲಾಗದು. ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟ, ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಅನುಮೋದನೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿಬದಲಾವಣೆಗೆ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲ, ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳು ಬೇಕುಸರ್ಕಾರವು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾದದ್ದು ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಉಳಿದಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳಿಂದ, ಕಡಿಮೆಯಾದ ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟದಿಂದ, ಸುಧಾರಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ. ಅರಣ್ಯ ಉಳಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡಿದರೆ, ಅದರ ಬೆಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಹವಾಮಾನ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಅರಣ್ಯ ಗುರಿ: ಕಡಿಮೆ ಅರಣ್ಯವಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ, ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕುಳಿದ ಮರಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಬೇಕು.ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ: ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಾಳಾದ ಕಾಡುಗಳ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಬೇಕು. ಏಕಪ್ರಭೇದದ ನೆಡುತೋಪುಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು.ಯೋಜನೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ: ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ರಸ್ತೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.ಅರಣ್ಯ ಭೂಮಿ ತಿರುವಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ: ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆ, ಷರತ್ತುಗಳು, ಕಾರ್ಯಗತ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಬದ್ಧತೆಗಳ ಪಾಲನೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ಭರ್ತಿ: ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನೇಮಿಸಬೇಕು.ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ: FSIಯ ಅರಣ್ಯ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಂಕಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿ, ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಅರಣ್ಯದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಾಧಾರಿತ ಜೀವನೋಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿಸಬೇಕು.ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಭೂಮಿಯೆಂದು ನೋಡುವ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ನಾಶವಾದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡು ನಾಶವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ತಾಪಮಾನ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಷ್ಟದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಐಚ್ಛಿಕ ಕಾರ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ರಾಜ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬದುಕಿನ ಅಗತ್ಯ.ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದಲ್ಲ; ಈಗಿರುವ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಅದರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ಅರಣ್ಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಕಾಗದದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೂ ನೆಲಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಮರಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ; ಅದು ನದಿಗಳ ಜೀವಸೆಲೆ, ಮಳೆಯ ಚಕ್ರದ ಆಧಾರ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಮಣ್ಣಿನ ರಕ್ಷಾಕವಚ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತೆ. ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಲೋಪದ ಬೆಲೆ ತಕ್ಷಣ ಗೋಚರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಷ್ಣತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಷ್ಟದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.