ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಕಥನದ ಮರುಬರಹ: ಒಂದು ದಶಕದ ಪರಿವರ್ತನೆ

2014 ರಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. 2015 ರಿಂದ, ಈ ಬದ್ಧತೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಉತ್ಪಾದಕ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ವಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕು" ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಯವರು ಪದೇ ಪದೇ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆದಾರನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬೇಕು ಎಂದೂ ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ 'ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್" ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ 'ಜೈ ವಿಜ್ಞಾನ' ಘೋಷಣೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ದೇಶಕ್ಕೆ 'ಜೈ ಅನುಸಂಧಾನ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರಿಸಿದರು. ಈ ಮಾತುಗಳು ಕೇವಲ ನೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದವು; ಅವು ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಪುರಾವೆಗಳಿಂದ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿಯೆಡೆಗೆಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇಂದು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆ, ರೈತರ ಏಳಿಗೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ ಬುನಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಪಯಣವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆಹಾರ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತವು, ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಯಿತು. ವಿಜ್ಞಾನ, ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳು, ನೀರಾವರಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬದ್ಧತೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿದಾಗ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆದರೆ ಕೃಷಿಯು ಹಿಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಬಾರದು. ನಮ್ಮ ರೈತರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ, ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕರ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಕೃಷಿ ಮಾದರಿಯೆಡೆಗೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇಂದು, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆ, ರೈತರ ಏಳಿಗೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯ ಬುನಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಪಯಣವು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆಹಾರ ಆಮದುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತವು, ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧಾನ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಯಿತು. ವಿಜ್ಞಾನ, ಸುಧಾರಿತ ಬೀಜಗಳು, ನೀರಾವರಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬದ್ಧತೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿದಾಗ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆದರೆ ಕೃಷಿಯು ಹಿಂದಿನ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಂತಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ರೈತರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ, ನಮ್ಮ ನಾಗರಿಕರ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನವೇ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಒಂದು ದಶಕದ ವ್ಯಾಪಕ ಕೃಷಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ 2015 ರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. 1995-96 ಮತ್ತು 2014-15 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕ ತಿರುವುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕೀಕರಣ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಕ್ರಮೇಣ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದರೆ, ಎರಡನೆಯದು ನೀರಾವರಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಗಮನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಶಕ್ತಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ-ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. 1967-1995ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಶೇಕಡಾ 2.7ರಷ್ಟಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 1996-2014ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 3.0ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಇದು 2015-2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4.5ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯು ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಒಮ್ಮುಖ, ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಂಬಲದ ಸಂಯೋಜಿತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಕೇವಲ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವ ಕೃಷಿ ಇದಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಾರದು. ಕಡಿಮೆ ನೀರು, ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಒಳಹರಿವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು - ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 1972-73ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯಗಳ ಪಾಲು ಶೇ.57ರಷ್ಟಿತ್ತು; 2022-23ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದು ಸುಮಾರು ಶೇ.11ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ಶೇ.20 ರಿಂದ ಶೇ.48ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ನಗರದ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೇ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಹೊಲಗಳು ಈ ನವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು. ಇದರರ್ಥ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು.ನಾವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ನೀರು, ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾದ ಒಳಹರಿವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು. ಭಾರತೀಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಪ್ರಬಲ ಸಂಕೇತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು 1972-73ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 57 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿದ್ದವು; 2022-23ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 11 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಮೊಟ್ಟೆಗಳು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ ಸುಮಾರು 48 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ನಗರ ಬಳಕೆಯು ಇದೇ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳು ಈ ನವ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು. ಇದರರ್ಥ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು. ಇದರರ್ಥ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಸಂಕುಚಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಭದ್ರತೆಯತ್ತ ಸಾಗುವುದು. ಇದರರ್ಥ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ರೈತರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು.ರೈತ ಕೇಂದ್ರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಾಯಿ ಯೋಜನೆಯು ನೀರಿನ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ʻಮಣ್ಣು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ʼ ಉಪಕ್ರಮವು ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೃಷಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದೆ. ʻಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ʼ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ (ಸೌರಶಕ್ತಿ) ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಎಫ್‌ಪಿಒ) ಚೌಕಾಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ʻಇ-ನ್ಯಾಮ್ʼ  ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿಧಿ, ʻಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆʼ ಮತ್ತು ʻಪಿಎಂಎಫ್‌ಎಂಇʼ ಕೊಯ್ಲಿನ ನಂತರದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈಗ ಒಂದೇ ರೈತ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಬೇಕು - ಬೀಜದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನವರೆಗೆ, ಹೊಲದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಜೀವನೋಪಾಯದವರೆಗೆ.ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಲಿದೆ. 2014 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ 3,236 ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2003-2014 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 1,540 ತಳಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ), ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು, ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಡ್ವೈಸರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಬಿತ್ತನೆ, ನೀರಾವರಿ, ಕೀಟಗಳು, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲವು.  ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು, ಅಗ್ರಿಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಸಶಕ್ತ ಸಲಹಾ ವೇದಿಕೆಗಳು ಕೃಷಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ರೈತನನ್ನು ಸರಳ, ಕೈಗೆಟಕುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಯವರೆಗೆಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪಾತ್ರವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿ ಗಣನೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದೇವೇಳೆ, ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೃಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ನವೋದ್ಯಮಗಳು, ಖಾಸಗಿ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕು. ನೀರು, ರಸಗೊಬ್ಬರ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತರ್ಜಲ ಸವಕಳಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ, ಹವಾಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳು ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಂತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ದಕ್ಷತೆ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯು ಪರಿಸರ ಐಷಾರಾಮಿ ಅಲ್ಲ; ಇದು ರೈತನಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ನೀತಿಗಳು ನೀರು, ಪೋಷಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟಕದ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು. ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ನೀರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ-ದಕ್ಷ ಬೆಳೆಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಗ್ರ ಕೀಟ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಮನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ದಕ್ಷ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳುದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ರೈತ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿಯೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾಗಿರಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಶೇಖರಣೆ, ಕೋಲ್ಡ್ ಚೈನ್‌ಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವ ಸರಕುಗಳಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣವು ಸಮರ್ಥ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ರೈತ ಸಮೂಹಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ʻಎಫ್‌ಪಿಒʼಗಳು ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಚೌಕಾಸಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಸಂಘಟಿತ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಬಹುದು. ಭಾರತವು ಮಂಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಶ್ವದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನೋಡಬೇಕು.ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಹಂತವು ರೈತರನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಇದು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೊಂದೇ ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಯು ಹಂಚಿಕೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ʻಎಫ್‌ಪಿಒʼಗಳು, ಸಹಕಾರಿಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ, ನೀರು, ಇಂಧನ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ, ಹವಾಮಾನ, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮನೋಭಾವವು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಕೃಷಿಯು - ಪರಿಸರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಆದರೆ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ವಿಕಸಿತ ಕೃಷಿಯಿಂದ ʻವಿಕಸಿತ ಭಾರತʼದವರೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಟನ್ ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ರೈತರ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮೃದ್ಧ ರೈತ ಸಮೃದ್ಧ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಡಿಪಾಯ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿಯು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಕೃಷಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಭಾರತದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು "ನಾವು ಎಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು?" ಎಂಬ ಮಾದರಿಯಿಂದ "ನಾವು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ, ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು?" ಎಂಬ ಮಾದರಿಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಸಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯು ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೃಷಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಭಾರತದ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಪೋಷಣೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಬೇಕು. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿಯು ʻವಿಕಸಿತ ಭಾರತʼದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಬೇಕು. ವಿಜ್ಞಾನ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ರೈತನನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೃಷಿ ನೀತಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಾವು ʻವಿಕಸಿತ ಭಾರತ-2047ʼರತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ರೈತರು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲಾನುಭವಿಯಾಗಬಾರದು. ರೈತರು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಭವಿಷ್ಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಬೇಕು. ಭಾರತವು ಈಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕೃಷಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಇದೇ ಆಗಿದೆ - ಮತ್ತು 2047ರ ಭಾರತವು ನಿಲ್ಲುವ ಅಡಿಪಾಯವಾವೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.(ಲೇಖಕರು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರು. ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದವು)