ಔಷಧಿ ಜಗತ್ತು ದುಬಾರಿ – ಕಾಯಿಲೆ ಜೊತೆಗೆ ಔಷಧಿ ಹೊರ ಹೊತ್ತ ರೋಗಿ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು (Patients) ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ಹೊರೆ ಹೊರುವಂತಾಗಿದೆ. ಔಷಧಿಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪಾವತಿಸುವ ಬೆಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರೀ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕೊಟ್ಟು ಔಷಧಿಯನ್ನು (Medicine) ಖರೀದಿಸುವಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಔಷಧ ತಯಾರಕರು ಲೂಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಗರಂ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಿವೊಂದನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸುಮಾರು 2,700 ರೂ.ಗೆ ಔಷಧಿ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಅದರ ಎಂಆರ್‌ಪಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 27,000 ರೂ. ಇದೆ. ಈ ಔಷಧಿಯು ಭಾರತದ ಔಷಧಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ದೋಷವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಔಷಧದ ಪ್ಯಾಕ್ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಬೆಲೆಯು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ವಿಚಾರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಈಚೆಗೆ ‘ಕಿಶನ್ ಚಂದ್ ಜೈನ್ ವರ್ಸಸ್ ಇಎಂಆರ್‌ಬಿ’ (Kishan Chand Jain v. EMRB) ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೇರಲು ನಿಮಗೆ ಯಾರಾದರು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರಾ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಹಂತದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ‘ಔಷಧಿ (ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಆದೇಶ, 2013’ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಅನುಸೂಚಿ-1’ರ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಯ ಮಿತಿ ಇದೆ. ಉಳಿದ ಔಷಧಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಾವೇ ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರುವಾಗ, ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ಸರ್ಕಾರವು ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು? ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಹೈ ರಿಸ್ಕ್ ಖಾಯಿಲೆ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ದರ ವಸೂಲಿ ವರದಿ – `ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟಿವಿ’ಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿದ ಸಚಿವ ಖಾದರ್ ಭಾರತದ ದ್ವಿ-ಪಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? DPCO ಔಷಧಗಳನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಸೂಚಿತ ಮತ್ತು ಅನುಸೂಚಿತವಲ್ಲದ ಔಷಧ ರೂಪಗಳು. ‘ಔಷಧ ರೂಪ’ ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಡೋಸೇಜ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಔಷಧವಾಗಿದೆ. ‘ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಫಾರ್ಮುಲೇಷನ್‌ಗಳು’ ಎಂದರೆ, ‘ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ’ಯನ್ನು (ಓಐಇಒ) ಆಧರಿಸಿರುವ DPCO-ನ ‘ಶೆಡ್ಯೂಲ್ I’ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಓಐಇಒ, ದೇಶದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಶೆಡ್ಯೂಲ್ I’ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ‘ನಾನ್-ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಫಾರ್ಮುಲೇಷನ್‌ಗಳು’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NPPA), ಅನುಸೂಚಿ I ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ನಿಗದಿತ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 2026, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯು 2022ರ ಓಐಇಒ (ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಟ್ಟಿ) ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 384 ಔಷಧಿಗಳು ಸೇರಿದ್ದು, ಇವು ಒಟ್ಟು ಔಷಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಕೇವಲ 20% ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 63 ಮೆಡಿಸಿನ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಔಷಧದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಔಷಧಿ ಬೆಲೆ ಕಡಿತ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ‘ಬೆವಾಸಿಜುಮಾಬ್ 100 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ’ (Bevacizab) ನ ಎಂಆರ್‌ಪಿ 21,767 ರೂ.ನಿಂದ 5,930 ರೂ.ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ ‘ಬೆವಾಸಿಜುಮಾಬ್ 400 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ’ (Avastin) ನ ಎಂಆರ್‌ಪಿ 1,23,506 ರೂ.ನಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಅನುಸೂಚಿತವಲ್ಲದ ಔಷಧಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ತಯಾರಕರೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯು ಗರಿಷ್ಠ 10% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಮಿತಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 100 ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆಯ ಔಷಧಿಯೊಂದು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 259 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಹೊಸ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದ ಔಷಧಿಗಳು ಕೂಡ ಈ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ ಮಿತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರಬಹುದು. ಎನ್‌ಪಿಪಿಎ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದೇನು? ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ರಂದು, NPPA, DPCO ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 137 ನಿಗದಿತವಲ್ಲದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಂಚನ್ನು 30% ಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿತು. ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದ ಔಷಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಡೋಸೇಜ್ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಸೂತ್ರೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಮಿತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ವಿತರಕರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬೆಲೆಗಳು ಇದೇ ನವೆಂಬರ್ 9 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗೆ ಔಷಧಿ ಮಾರಿದರೆ ಕ್ರಮ ಏನು? ಒಬ್ಬ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಒಂದು ಔಷಧಿಯನ್ನು 700 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಖರೀದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಬೆಲೆ 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ 300 ರೂಪಾಯಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅಂತಿಮ ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ 30% ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರರ್ಥ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆಯು ಶೇಕಡಾ 30ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಬೆಲೆಯು ಆ ಔಷಧದ ಹಿಂದಿನ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು (MRP) ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ಆದೇಶವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ನಿಯಮ ಪಾಲನೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಗೆ (State Drug Controllers) ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ತಯಾರಕರು, ತಾವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಹಣವನ್ನು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಔಷಧಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲ್ಲ? ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವೊಂದರಿಂದಲೇ ಒಂದು ಔಷಧವು ಔಷಧಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಯು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿತರಕರೊಬ್ಬರಿಗೆ 11,000 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಒಂದಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದು 1.3 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿರುವ ವಿಷಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಬಡವರಾದ 3.8 ಕೋಟಿ ಜನರು! ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಾರದೆ, ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೇಬಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಭರಿಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ‘ಔಟ್-ಆಫ್-ಪಾಕೆಟ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆಂಡಿಚರ್’ (OOPE) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2022-23ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವೆಚ್ಚದ ಪಾಲು 43.4%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ‘ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ದ ಸಂಶೋಧಕರು ನಡೆಸಿದ, ‘ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಜರ್ನಲ್ ಓಪನ್’ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, 1993-94 ಮತ್ತು 2011-12ರ ನಡುವೆ, ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು 4.19%ರಿಂದ 4.48%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 5.5 ಕೋಟಿ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.8 ಕೋಟಿ ಜನರು, ಔಷಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜೇಬಿನಿಂದ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಡತನಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ 70% ಇಳಿಕೆ ಸಾಧ್ಯತೆ; ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ! ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಪರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಸ್ಪೈನಲ್ ಮಸ್ಕ್ಯುಲರ್ ಅಟ್ರೋಫಿ’ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ‘ಜೋಲ್ಜೆನ್ಸ್ಮಾ’ ಎಂಬ ಜೀನ್ ಥೆರಪಿಯ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸುಮಾರು 16 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ‘ರಿಸ್ಡಿಪ್ಲಮ್’ ಮತ್ತು ಇತರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಮೀರಿದ, ಪದೇ ಪದೇ ಭರಿಸಬೇಕಾದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಔಷಧಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 137 ಔಷಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ. ಇದು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿರಳ ರೋಗಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ-2021 ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ 50 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆ ಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ ಅಥವಾ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದತ್ತಿ, ಕ್ರೌಡ್‌ಫಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ತೆರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸುಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ಪರಿಹಾರ? ಎಷ್ಟೋ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ‘ಮಾಸ್ಟರ್ ಅರ್ನೇಶ್ ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ’ (2024ರ ಕೇಸ್) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗಾಗಿ 974 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಧಿ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲಿದ್ದ 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ತೀರ್ಪಿಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ‘ಸೆಬಾ ಪಿ.ಎ. ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ಸ್ನಾಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ 24 ವರ್ಷದ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ, 50 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮಿತಿ ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ‘ರಿಸ್ಡಿಪ್ಲಮ್’ ಔಷಧವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದಾಗ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆ ಆದೇಶಕ್ಕೂ ತಡೆ ನೀಡಿತು. ನಂತರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೀನಾಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಔಷಧವು ಏಕೆ ತುಂಬಾ ಅಗ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ರೋಗಿಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಣಕಾಸು, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬೇಕು? * ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ & ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ: ಸರ್ಕಾರವು ಔಷಧಿಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಸರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ನವೀಕರಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಬಳಸಲು ಸುಲಭವಾದ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು (ಡೇಟಾಬೇಸ್) ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಔಷಧಿಗಳ ಬೆಲೆಗಳು, ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶುಲ್ಕಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು. * ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: NPPAಯು 137 ಔಷಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಇರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವು ವಿತರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಅತಿಯಾದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಅಗತ್ಯ ಹಾಗೂ ದುಬಾರಿ ಔಷಧಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. * ಬಲವಾದ ಜಾರಿ: ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. * ಅಪರೂಪದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ: ಸರ್ಕಾರವು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕು, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬೇಕು, ದೇಶೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಜೆನೆರಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಸಿಮಿಲರ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು. ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀತಿಯೊಂದರ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಮುದ್ರಿತ ಗರಿಷ್ಠ ಚಿಲ್ಲರೆ ಬೆಲೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಕಿಅಂಶವಲ್ಲ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೇ, ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಕೈಬಿಡಬೇಕೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಔಷಧವನ್ನೂ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರಕಿನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಬಾರದು. ಬದಲಾಗಿ, ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯು ರೋಗಿಯ ಚೌಕಾಶಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು.