Public TV Explainer | ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಹುಡುಕಾಟ – 84,084 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ ಯೋಜನೆ ಏನು?

ಭಾರತವು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ದೇಶದ ಸಮುದ್ರದಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಹುಡುಕುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲ; ಮುಂದಿನ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಿರುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ರೆ ಏನಿದು ʻಸಮುದ್ರ ಮಂಥನʻ ಯೋಜನೆ? ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲಾಚೆ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಯೋಜನೆ (National Offshore Exploration Scheme – NOES). ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದಕ್ಕಾಗಿ 84,084 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ್ದು, ಯೋಜನೆಯು 2030-31ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗಲಿದೆ. ಕಡಲಾಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಹೊಸ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಈ ಅನುದಾನ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಥವೇನು? ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮುದ್ರಮಂಥನ ಕಥೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಸೇರಿ ಮಂಥನ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಮೃತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು ಹೊರಬಂದವು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೆರವಿನಿಂದ ಹೊರತರುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕಾರಣ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2025ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಮುದ್ರದಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಇಂಧನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಶವನ್ನು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಏಕೆ ಅಗತ್ಯ? ಭಾರತ ವಿಶ್ವದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಸಾರಿಗೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನಗರೀಕರಣ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಧನದ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ದೇಶದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಗತ್ಯದ ಸುಮಾರು 85% ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 50% ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲದ ಬೆಲೆ ಏರಿದಾಗ ಅದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್, ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹದ ಮೇಲೂ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ, ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಸರಬರಾಜಿನ ಅಡಚಣೆಗಳು ಉಂಟಾದರೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೈಲ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರದಾಳದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಇದೆಯೇ? ಹೌದು. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಬೇಸಿನ್‌ಗಳು ಇವೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಪದರಗಳು ಸೂಕ್ತ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಮುಂಬೈ ಹೈ, ಕೃಷ್ಣಾ-ಗೋದಾವರಿ (KG) ಬೇಸಿನ್, ಕಾವೇರಿ ಬೇಸಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಡಲಾಚೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಭವಿಷ್ಯದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪತ್ತಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಅನ್ವೇಷಣೆ ಏಕೆ ಕಷ್ಟ? ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟ್ರಾ ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಹೊಸ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಆಳದಲ್ಲಿ ತೈಲವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಮೊದಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ(ಭೂಕಂಪ ಸಮೀಕ್ಷೆ) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ತರಂಗಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಅಡಿಭಾಗದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತೈಲ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಕೊರೆಯುವಿಕೆ (Exploratory Drilling) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯಲು ಸುಮಾರು 1,000 ರಿಂದ 1,200 ಕೋಟಿ ರೂ. ವೆಚ್ಚವಾಗಬಹುದು. ಇಷ್ಟೊಂದು ಹಣ ಹೂಡಿದರೂ ತೈಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಏನೆಲ್ಲ ನಡೆಯಲಿದೆ? ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಡಲಾಚೆ ಸೆಡಿಮೆಂಟರಿ ಬೇಸಿನ್‌ಗಳ ಸಮಗ್ರ ನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 2D ಹಾಗೂ 3D ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಕೆಳಭಾಗದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೋಧನಾ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಮೂಲಕ ನಿಜವಾದ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಆಗದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇರಬಹುದೆಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಯೋಜನೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲಿದೆ? ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ: ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಡಲಾಚೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳು, ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆ: ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹೈ-ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್ ಸೀಸ್ಮಿಕ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್, ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಿಖರತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ವಲಯ: ಈ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಆಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಸ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಝೋನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ. 600 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಗುರಿ: ಸರ್ಕಾರದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 600 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಆಯಿಲ್ ಇಕ್ವಿವಲೆಂಟ್ (MMTOE) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ? ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ತೈಲ ಪತ್ತೆಯಾದ ಕೂಡಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ – ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹಂತಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಾಣಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಯೋಜನೆಯಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಲಾಭಗಳು: ಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ಭಾರತ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತದ ಪರಿಣಾಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರ ಸೇವೆಗಳು, ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌, ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೇವೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಮೇಲೂ ಗಮನ: ಸಮುದ್ರದಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತೈಲ ಸೋರಿಕೆ, ಸಮುದ್ರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಯೋಜನೆ: ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಯೋಜನೆ ಕೇವಲ ತೈಲ ಹುಡುಕುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದರೆ, ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಕನಸಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ಸಿಗಲಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ‘ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ’ವನ್ನು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.